Binnen KL9, in de lessen WI hebben wij iets bijgeleerd over contractwerk in de kleuterklas. Wij hebben hierover een workshop bijgewoond van Kathleen Vandenhaesevelde, dit was een heel boeiende wordshop. We zijn alle do en dont’s te weten gekomen binnen het geven van contractwerk.
Wat is contractwerk?
Prof. Dr. Ferre Laevers(1987) omschrijft contractwerk als volgt:
‘Contractwerk is een organisatievorm waarbij voor iedere individuele leerling een activiteitenpakket voor een bepaalde periode (bijvoorbeeld een week) formeel is vastgelegd. Voor de afwerking van het pakket krijgt hij/zij een bepaald deel van de lestijden (contractwerktijd) ter beschikking waarbij hij/zij relatief zelfstandig over de duur en de volgorde van de onderscheiden activiteiten kan beslissen.’
De kls krijgen wekelijks een contractwerk. De opdrachten hebben betrekking op de vakgebieden rekenen, taal en wereldoriëntatie en zijn aangepast aan het niveau van het kind. De kinderen werken zoveel mogelijk zelfstandig aan hun opdracht. Dit is een groeiproces. Binnen de weekdienst het contractwerk afgewerkt te worden.
Ze werken hieraan tijdens de klasuren.
Ze werken hier zelfstandig aan waardoor dit een goeie organisatie vereist.
Er zijn minstens 2 opdrachten aanwezig, zodat het kind kan kiezen wat hij/zij eerst maakt.
Niets moet, als het kind er niet klaar voor is dan mag je ook niet forceren.
Schakel peer-tutoring (duo-werk) in, kinderen leren vaak sneller en beter van een leeftijdsgenoot.
Verschil tussen contractwerk en hoekenwerk?
Bij contractwerk gaat het over een takenpakket waarvan een aantal opdrachten ‘moet’ worden afgewerkt binnen een vooraf vastgelegde tijd. Het is een manier om met tijd om te gaan; leerlingen krijgen de mogelijkheid om zelf beslissingen te nemen over de tijd; zij bepalen wanneer ze welke opdracht uitvoeren.
Hoekenwerk is een organisatievorm waarbij leerlingen op een afgesproken plaats taken uitvoeren en vertrekt dus van de plaats waar je op een prettige manier kunt werken rond allerlei zaken. Het is een manier om leerlingen een fysieke ruimte te geven waarbinnen ze aan de slag kunnen. Hoekenwerk verwijst naar een leeromgeving waarin een structuur wordt aangebracht, die kinderen en jongeren stimuleert om tot activiteit en zo tot leren te komen. De opdrachten in de hoeken hoeven niet uitgevoerd te worden, maar de keuzes die de kinderen maken , worden wel opgevolgd.
Je merkt al aan de omschrijvingen dat beide organisatievormen perfect op elkaar aansluiten. Je kunt voor opdrachten binnen je contract leerlingen in hoeken laten werken; je kunt voor opdrachten in de hoeken met contracten werken.
Contractwerk met een keuzebord.
Je zou een keuzebord kunnen beschouwen als een klassikale contractbrief. De taken die aan bod komen, kunnen zowel individuele als groepstaken zijn. De groepstaken kunnen ook uitgevoerd worden in hoeken. Je hebt hier dus een vorm van contractwerk dat deels in hoeken uitgewerkt wordt. In plaats van dat ze keuzes maken op een individueel formulier maken de kinderen ze op de brief die in de klas ophangt.
Eén van de voordelen van zo’n keuzebord is dat je als leerkracht een duidelijk zicht blijft hebben op de keuzes die de leerlingen al gemaakt hebben. Op die manier is het ook handig om, indien nodig, de planning van bepaalde kinderen bij te sturen. Een ander voordeel van een keuzebord is dat de leerlingen onmiddellijk kunnen zien wanneer een hoek op een bepaald moment vol zit en ze een andere keuze moeten maken.
Er zijn veel mogelijkheden om een keuzebord vorm te geven;
Sommige leerkrachten kiezen ervoor om in een eerste kolom te namen van de kinderen te zetten en bovenaan de namen van de hoeken, zodat de kinderen achter hun naam een teken kunnen hangen onder de taak/hoek waaraan ze gewerkt hebben.
Een andere mogelijkheid is in een eerste kolom de namen van de hoeken te zetten en bovenaan de momenten waarop ze kunnen werken aan die taken. De kinderen hangen dan kaartjes met hun naam/foto/nummer… op om aan te duiden wanneer ze aan een taak gewerkt hebben.
Hoe kun je met een keuzebord aan de slag gaan. Bepaal zelf als leerkracht welke nummers (bv nummers 10-15) vandaag eerst mogen kiezen. Morgen zijn er andere leerlingen eerst aan de beurt. Op die manier vermijd je dat het altijd dezelfde leerlingen zijn die moeten kiezen wat overblijft. De zes leerlingen komen naar voor en hangen hun naam aan het bord.
Tip ; laat je de namen verhangen heb je geen zicht meer op vorige keuzes die leerlingen gemaakt hebben. Als je het overzicht wilt bewaren geef je ze best meerdere naamkaartjes.
Fauve's blog! 